Cổng thông tin điện tử Trường Tiểu học Châu Lộc
Thông báo
Hình ảnh tiêu biểu
  • Hội nghị tổng kết năm học 2018-2019 triển khai nhiệm vụ năm học 2019-2020
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Hôm qua : 17
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Một số kinh nghiệm để xây dựng trường Tiểu học ởvùng đặc biệt khó khăn đạt chuẩn "Trường học thânthiện - Học sinh tích cực"

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Trường học là cái nôi đầu tiên cho mỗi học sinh bắt đầu cuộc sống học tập và lao động. Trong nhà trường các em được tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ thống, được rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp, ban đầu của con người trong thời đại mới. Chính vì vậy, trường học là...

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

            Trường học là cái nôi đầu tiên cho mỗi học sinh bắt đầu cuộc sống học tập và lao động. Trong nhà trường các em được tiếp thu những tri thức khoa học một cách có hệ thống, được rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo cần thiết để hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp, ban đầu của con người trong thời đại mới. Chính vì vậy, trường học là ngôi nhà thứ hai của các em. Ở trường các em có thầy cô yêu thương, dạy bảo như cha mẹ, có bạn bè thân thiết như anh em. Môi trường giáo dục trong nhà trường và lớp học có vai trò rất quan trọng, nó tác động lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người thông qua các mối quan hệ xã hội. Đặc biệt đối với các trường ở vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn, học sinh chủ yếu là con em dân tộc thiểu số, còn nhiều hạn chế trong giao tiếp, hầu hết các em rụt rè, thụ động, thiếu tự tin vào bản thân, chưa dám nói lên ý kiến, chưa mạnh dạn thể hiện khả năng của mình. Vậy Ban giám hiệu là những người có trách nhiệm cao nhất trong nhà trường phải làm gì? Thay đổi phương pháp quản lí ra sao để nâng cao chất lượng các hoạt động cũng như chất lượng học tập cho học sinh? Lựa chọn cách thức giáo dục nào phù hợp nhất để chuẩn bị thật tốt cho các em trở thành những công dân tương lai có đạo đức, trí tuệ và thể lực? Đó là những vấn đề làm chúng tôi băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ rất nhiều và chúng tôi hiểu ra rằng một trong những con đường giúp cho học sinh của mình tốt nhất là phải xây dựng cho các em một môi trường thật sự thân thiện trong trường học. Đó là tập hợp các hoàn cảnh, điều kiện khác nhau để tập thể học sinh xây dựng các mối quan hệ với nhau và quan hệ với cộng đồng một cách cởi mở, tích cực, cần thiết cho việc hình thành, phát triển nhân cách theo các mục tiêu giáo dục của trường Tiểu học. Đến nay, sau bốn năm nỗ lực đổi mới công tác quản lí, sự băn khoăn, trăn trở, lo lắng, tìm tòi của chúng tôi đã được đền đáp. Năm nào trường tôi cũng được Phòng Giáo dục và Đào tạo Quỳ Hợp xếp vào loại Xuất sắc về phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực”. Trong quá trình chỉ đạo phong trào này, chúng tôi đã tích lũy được một số kinh nghiệm nho nhỏ cho mình. Vậy chúng tôi xin mạnh dạn trình bày những kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo phong trào thi đua “Xây dựng Trường học thân thiện – học sinh tích cực” ở trường tiểu học thuộc vùng đặc biệt khó khăn, nhằm nâng cao chất lượng các hoạt động và chất lượng học tập cho học sinh. Rất mong được các đồng nghiệp đang là những cán bộ quản lí trong các nhà trường tham khảo và góp ý.

PHẦN II: NỘI DUNG

 

I. THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN:

   1. Thực trạng:

         Trường Tiểu Học Châu Lộc, huyện Quỳ Hợp là một trường thuộc vùng miền Núi dân tộc, đặc biệt khó khăn. Trường được thành lập từ tháng 8 năm 1959, từ đó đến năm 2009, trường chưa 1 lần đạt danh hiệu tập thể Lao động Tiên tiến. Như vậy, trường chúng tôi hưởng ứng phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” trong một hoàn cảnh rất đặc biệt: Vừa xây dựng tập thể Lao động Tiên Tiến, vừa xây dựng “Trường học thân thiện- Học sinh tích cực”. Trong điều kiện nhà trường gặp muôn vàn khó khăn về kinh tế, xã hội. Cụ thể là:

       Tháng 8 /2008, chúng tôi được UBND huyện điều về làm Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng tại trường Tiểu học Châu Lộc. Được nhận bàn giao một ngôi trường gồm 18 lớp với 285 học sinh. Trong đó có 99% học sinh thuộc dân tộc thiểu số (chủ yếu là dân tộc Thái, dân tộc Thanh và một số ít dân tộc Thổ). Trường tổ chức dạy và học trên 3 phân hiệu cách vùng trung tâm 7 - 8 km. Đường sá đi lại lầy lội, cheo leo thật sự vất vả… Cơ sở vật chất vô cùng nghèo nàn, vùng trung tâm chỉ có 3 phòng học và 1 phòng kho vừa là thư viện, thiết bị, vừa là văn phòng, phòng làm việc của hiệu vụ vừa là bếp thổi cơm trưa cho GV xa nhà. Vùng trung tâm có 2 lớp phải mượn nhà văn hóa của 2 xóm để làm phòng học. Trường chưa có các phòng chức năng, chưa có công trình vệ sinh đạt chuẩn, chưa có sân chơi bãi tập cho học sinh. Đội ngũ giáo viên không có giáo viên dạy giỏi huyện, tỉnh. Chất lượng văn hóa của học sinh chỉ có 8% học sinh đạt khá, giỏi và đang còn 23% học sinh xếp loại yếu. Học sinh chưa nói thành thạo tiếng phổ thông còn nhiều. Đặc biệt một số học sinh vào học lớp một chưa biết nói tiếng Việt. HS tự tiện nghỉ học khi trời mưa hoặc trong làng có ma chay, cưới hỏi,... Do đó tỉ lệ học sinh đi học chuyên cần thấp dẫn đến chất lượng giáo dục học sinh thấp. Phổ cập GDTH đúng độ tuổi tại thời điểm tháng 6/2008 không đạt (chỉ đạt 71%). Công tác xã hội hóa giáo dục còn yếu. Xét theo 5 nội dung của phong trào thi đua “Xây dựng Trường học thân thiện - Học sinh tích cực”, trường chúng tôi lúc đó chưa đạt nội dung nào.

    - Học sinh trong trường chủ yếu là dân tộc thiểu số nên kĩ năng giao tiếp của các em còn nhiều hạn chế, rụt rè, chưa mạnh dạn.

   - Mặc dù đến trường nhưng các em vẫn có thói quen trò chuyện, giao tiếp với nhau bằng tiếng mẹ đẻ nên nói tiếng phổ thông còn chậm, câu nói ngắn, diễn đạt chưa thành câu trọn vẹn.

   - Nhiều trò chơi dân gian các em chưa biết cách chơi, chưa hiểu nội dung của trò chơi.

   - Học sinh còn thụ động nên chưa tích cực chủ động tham gia các hoạt động vui chơi, văn nghệ, thể dục, … ngại thể hiện mình trước đông người.

   - Nhiều học sinh muốn thể hiện mình nhưng còn e ngại, không tự tin vào bản thân, chưa nhận được sự động viên, cổ vũ của thầy cô cũng như bạn bè trong lớp.

   - Các em chưa thật sự thân thiện trong học tập cũng như trong vui chơi. Một số học sinh còn có biểu hiện lôi kéo bạn bè nên có lúc làm ảnh hưởng đến tình đoàn kết trong lớp, trong trường.

   - Chất lượng học tập và chữ viết của học sinh chưa cao.

   - Việc trang trí lớp học của các lớp chưa đẹp, chưa đúng yêu cầu thẩm mĩ, chưa tạo được sự ấm cúng, tình thương yêu, sự gắn bó thân thiết như trong gia đình các em.

   2. Nguyên nhân:

      Cán bộ và nhân dân địa phương chưa hiểu hết mục đích và ý nghĩa của việc thực hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực”.

      Đại đa số gia đình Phụ huynh học sinh thuộc hộ nghèo, chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình, đang phó mặc việc học hành cho giáo viên và nhà trường.

      Phong tục tập quán của địa phương còn lạc hậu, việc ma chay cưới hỏi còn kéo dài hàng tuần, ảnh hưởng đến việc học hành của con cháu trong dòng họ…

      Ban giám hiệu nhà trường chưa nhiệt tình chăm lo, chưa năng động sáng tạo trong việc quản lí, chỉ đạo xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực”. Chưa tạo được động lực thi đua lành mạnh, sôi nổi trong cán bộ viên chức. Chưa kích thích, động viên giáo viên nhiệt tình, tâm huyết, tận tụy với học sinh; Chưa khơi dậy trong phụ huynh học sinh tinh thần hiếu học, chưa tạo được sự đồng thuận trong phụ huynh và nhân dân về việc đầu tư xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh  tích cực”. Chưa làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục để huy động mọi nguồn lực, nhân lực xây dựng thường lớp “Xanh – Sạch – Đẹp – An toàn”, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường.

       Công tác tham mưu của lãnh đạo trường với lãnh đạo địa phương còn nhiều hạn chế, mang lại hiệu quả chưa cao…

* Về phía giáo viên trong nhà trường:

   - GV chủ nhiệm chưa tích cực để xây dựng các phong trào thi đua nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tập thể cho học sinh trong lớp của mình.

   - GV chưa linh hoạt, chưa mạnh dạn chủ động trong việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình dạy học, chưa xây dựng được thói quen tự học cho học sinh nên chất lượng giáo dục chưa cao.

   - GV chưa thật sự chú ý đến cách trả lời, xưng hô của các em trong giao tiếp nên chưa uốn nắn, chưa hướng dẫn cụ thể để rèn thành thói quen trong học tập, nói năng hàng ngày cho các em.

   - Chưa xây dựng được môi trường thân thiện và quy tắc ứng xử trong lớp, chưa có kế hoạch vận động phụ huynh tham gia vào việc trang trí lớp học.

   - GV chủ nhiệm chưa kiên trì, chưa thật sự tâm huyết với việc rèn chữ viết cho HS trong lớp.

* Về học sinh:

   - Do vốn ngôn ngữ của các em còn ít, ở trường cũng như ở nhà đều nói bằng tiếng dân tộc mình nên diễn đạt khó khăn, hạn chế do đó các em ngại nói bằng tiếng phổ thông.

   - Các em đã được tập các trò chơi dân gian nhưng chưa phong phú nên sức cuốn hút, hấp dẫn đối với học sinh chưa cao.

   - Thời gian dành cho các hoạt động vui chơi của HS còn hạn chế vì ở nhà các em phải phụ giúp việc gia đình nhiều.

    -  Tính tự học của học sinh chưa được xây dựng thành thói quen hàng ngày nên chưa thực sự tạo được niền say mê, hứng thú trong hầu hết học sinh trong trường.

 

    II. NHỮNG GIẢI PHÁP MỚI: (Có 6 nhóm giải pháp).

     1. Nhóm giải pháp thứ nhất: Công tác tuyên truyền.   

      Tuyên truyền ở đây không phải sử dụng pa-nô, áp phích treo đầy đường, hay phát thanh rầm rộ trên thông tin đại chúng mà đối tượng đầu tiên phải tuyên truyền đó là tập thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong nhà trường. Trước mắt, phải phân tích cho “Người trong nhà” hiểu trước sau đó người nhà thống nhất ủng hộ thì người ngoài mới ủng hộ. Phải làm sao để họ thấy được nơi đây là ngôi nhà chung của tập thể sư phạm, “nước nổi lo chi bèo chẳng nổi, lại lao vào làm việc say sưa” khi tập thể sư phạm nhà trường thấy kế hoạch của Ban giám hiệu là đúng đắn họ sẵn sàng ra sức ủng hộ không ngại khó khăn, gian khổ. Chính bản thân họ sẽ hiểu ra rằng: nếu môi trường giáo dục không đảm bảo, thiếu an toàn và không đạt “Xanh - Sạch - Đẹp” thì hiệu quả công tác sẽ không cao, chất lượng giáo dục thấp, uy tín nhà trường sẽ bị giảm đi. Ngược lại, nếu nhà trường có điều kiện tốt thì bản thân mỗi thành viên sống trong “ngôi nhà chung” này sẽ có nhiều thuận lợi hơn trong công việc, hiệu quả công tác cao hơn, uy tín nhờ đó mà được nhân lên trong lòng nhiều người và sẽ được cả cộng đồng đồng tình thống nhất giúp đỡ. Việc tuyên truyền phải làm sao để mọi người hiểu ra rằng: Nếu toàn xã hội và các gia đình quan tâm đến phong trào thi đua xây dựng“Trườnghọc thân thiện – Học sinh tích cực” thì con em họ được hưởng môi trường giáo dục tốt hơn. Việc tuyên truyền phải là một chủ trương đúng đắn với mục đích dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ, cải thiện điều kiện học tập của trẻ, đổi mới cách dạy của thầy và cách học của trò v.v…Cách làm của chúng tôi như sau:

   *  Đối với  cán bộ, viên chức và  thường trực ban đại diện cha mẹ học sinh trong nhà trường:

         Nhà trường đã tổ chức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và hội phụ huynh học sinh học tập - Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua xây dựng“Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 – 2013.

 - Kế hoạch 307/KH-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ GD&ĐT về triển khai phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh  tích cực” trong các trường phổ thông năm học 2008 – 2009 và giai đoạn 2008 – 2013.

 - Kế hoạch liên ngành 7575/KHLN/BGDĐT-BVHTTDL-TƯĐTN ngày 19/8/2008 giữa Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch; Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về triển khai phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” giai đoạn 2008 – 2013.

- Công văn số 1533/SGD-ĐT-GDTH ngày 23/8/2008 của Sở GD-ĐT Nghệ An. Công văn số 551/PGD-ĐT ngày 10/9/2008 của Phòng GD & ĐT Quỳ Hợp về việc hướng dẫn thực hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” trong các trường tiểu học năm học 2008 – 2009 và giai đoạn 2008 – 2013. Đồng thời phân tích, quán triệt mục đích, ý nghĩa, quyền lợi và trách nhiệm của mọi thành viên trong nhà trường. Phân tích cho mọi người thấy là: Khi xây dựng tốt phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” chúng ta sẽ có ngôi trường “Xanh – sạch – Đẹp - An toàn”, có đội ngũ giáo viên luôn tâm huyết, thương yêu học sinh như con cháu của mình; chăm lo giáo dục học sinh, tôn trọng những ý kiến đề xuất cách dạy, cách học của học sinh. Rèn kĩ năng sống cho học sinh; Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh; học sinh được tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương… Chắc chắn chất lượng giáo dục toàn diện của trường chúng ta sẽ được nâng lên tầm cao mới. Chúng ta lúc đó sẽ xây dựng được thương hiệu nhà trường, chúng ta có quyền tự hào được công tác và học tập dưới mái trường là “”Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” này. Từ đó làm cho mọi người phấn chấn, hào hứng, đồng lòng, đồng sức, hạ quyết tâm … cùng nhau xây dựng nhà trường.

*  Đối với lãnh đạo, nhân dân  địa phương, các đơn vị, các nhà doanh nghiệp  đóng trên địa bàn:

     - Tạo mối quan hệ thật tốt với lãnh đạo địa phương, với các đơn vi, các nhà doanh nghiệp đóng trên địa bàn. Phối hợp với trường Trung học Cơ sở, trường Mầm Non, tham mưu với lãnh đạo địa phương, tổ chức tốt Đại hội Giáo dục cấp cơ sở đúng định kỳ, xây dựng Nghị quyết thực hiện cụ thể cho từng giai đoạn phát triển của nhà trường nói riêng và sự nghiệp giáo dục xã nhà nói chung, thu thập ý kiến đóng góp của mọi lực lượng xã hội, để thể hiện trách nhiệm của xã hội đối với sự nghiệp phát triển giáo dục. Việc tham mưu với địa phương tổ chức đại hội giáo dục là  trách nhiệm của Hiệu trưởng, không thể khoanh tay ngồi chờ hay đổ lỗi cho người khác. Phải chủ động trong việc xây dựng kế hoạch cho cả nhiệm kỳ 5 năm và cho từng năm học về kế hoạch phát triển giáo dục nhà trường nói riêng và địa phương nói chung. Phải xây dựng được lộ trình xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực”. Đặc biệt tham mưu để Đảng Uỷ đưa vào Nghị quyết xây dựng trường học có đầy đủ cơ sở vật chất “Xanh – Sạch – Đẹp - An toàn”. Từ đó, nhà trường mới có kế  hoạch thực hiện phù hợp với thực tế của đơn vị, mới được địa phương hỗ trợ. Công tác huy động xã hội hóa giáo dục để xây dựng  “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” phải trở thành Nghị quyết của Đảng, chính quyền địa phương. Từ Nghị quyết đó nhà trường mới có cơ sở để xây dựng kế hoạch hành động. Và cũng từ Nghị quyết đó mới huy động được sức mạnh tổng hợp của các ban ngành đoàn thể, mới  kêu gọi được sự đóng góp hỗ trợ của các nhà doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, các đơn vị kinh tế đóng trên địa bàn giúp đỡ, đặc biệt là sự đồng thuận, sự đóng góp của từng phụ huynh học sinh cho nhà trường. Thông qua phương tiện thông tin đại chúng nhà trường biểu dương kịp thời những cá nhân điển hình, những nhà hảo tâm đã ủng hộ nhà trường về tiền và của (nêu rõ số lượng cụ thể) đồng thời ghi tên họ vào “Bảng vàng danh dự” trưng bày tại phòng truyền thống của nhà trường để tri ân kịp thời và nhân rộng phong trào. Kết quả đã vận động được các doanh nghiêp đóng trên địa bàn và các nhà hảo tâm là 120 triệu đồng để thuê san húc một quả đồi 2000m3 nhằm phòng chống sạt lở đất và làm sân Thể dục thể thao, cơi nới diện tích cho trường và làm trần các phòng học, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho giáo viên và học sinh trong trường.                                                     

   * Đối với phụ huynh học sinh: Chúng tôi tổ chứchọp với phụ huynh học sinh trong toàn trường: Tại cuộc họp này chúng tôi đã tuyên truyền sâu rộng và vận động cha mẹ học sinh  xây dựng “Gia đình thân thiện” gắn với cuộc xây dựng Gia đình văn hóa và cam kết đảm bảo “ba đủ” cho học sinh: Đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở. Cũng tại cuộc họp này Ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp đã đề nghị phụ huynh đóng góp công sức và tiền để quét lại vôi ve phòng học; đánh bóng, quét sơn mài lại toàn bộ bàn ghế, làm thêm các câu khẩu hiệu (Kính thầy – Yêu bạn; Nói lời hay, làm việc tốt; Học, học nữa, học mãi; Yêu sao yêu thế trường của chúng em; ... ), rèm che cửa sổ để chống nắng và phòng lạnh cho học sinh, mua chậu trồng cây cảnh trong lớp, cây xanh là dây leo trên cửa sổ, lẵng hoa nhựa treo ở các góc phòng học, … và xây dựng quỹ “khuyến học” trong phụ huynh để thưởng cho học sinh có thành tích trong các hoạt động của lớp hoặc hỗ trợ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn để vươn lên học tốt.

* Đối với lớp trưởng, lớp phó, các tổ trưởng: Chúng tôi tổ chứchọp ban cán sự các lớp, nhằm xây dựng chuyên đề “thân thiện trong học tập và trong các hoạt động của lớp”. Giúp các em biết cách xây dựng khối đoàn kết, thân ái, đầm ấm, vui vẻ trong lớp bằng các việc làm cụ thể như: nói năng trong giao tiếp nhẹ nhàng, dễ nghe; sẵn sàng giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn hoạn nạn; thương yêu, chia sẻ, động viên nhau trong học tập và vui chơi qua khẩu hiệu: “Ba cùng” là: (Cùng học, cùng chơi, cùng đi về). Giúp đỡ nhau trong học tập như sử dụng 15 phút đầu buổi thứ 3, 5, 6 để truy bài, chữa bài tập về nhà và kiểm tra phong trào “Vở sạch – Chữ đẹp”, …

2. Nhóm giải pháp thứ 2: Xây dựng trường lớp Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn.

    - Bước vào năm học 2008 - 2009, sau khi có Nghị quyết Đại hội hội đồng Giáo dục xã, có Nghị quyết xây dựng trường học “Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn” của Đảng ủy và chính quyền địa phương, tôi khẩn trương lập kế hoạch thực hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” từ 2008 - 2013. Sau đó tham mưu với Đảng ủy và UBND xã xin đăng cai một cuộc Hội nghị mời toàn bộ thường vụ Đảng ủy, thường trực HHĐND, UBND, Ban tài chính, Ban địa chính, Ban Văn hóa, mời đại diện Đoàn Thanh niên, Phụ nữ xã và đại diện Hội phụ huynh nhà trường về họp tại trường để mọị người thấy được tình hình thực tiễn của nhà trường, tự so sánh với 5 nội dung của phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” để từ đó xác định rõ mục tiêu của nhà trường. Sau đó Hội nghị giao trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị đảm nhận hoàn thành các nội dung của phong trào này, cụ thể:

 - UBND xã đảm nhận về xây dựng cơ sở vật chất, gồm các công trình lớn như: phòng học, văn phòng nhà trường, phòng làm việc của Hiệu vụ và đề ra những chủ trường lớn về công tác xã hội hóa giáo dục và tạo điều kiện cho học sinh được tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương.

 - Hội phụ huynh, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ và bộ phận phụ trách lao động và xây dựng cơ sở vật chất nhà trường chăm lo công tác xã hội hóa giáo dục, làm một số công trình phụ như: San húc, đổ bê tông sân trường, xây tường rào, cổng trường, tân trang phòng học cũ, phòng chức năng và bàn ghế học sinh, trang trí các lớp học, ...

 - Nhà trường hoàn thành tốt các nôi dung còn lại. Sau khi bàn bạc thống nhất cùng nhau ký cam kết thực hiện. Nếu đơn vị nào, bộ phận nào không hoàn thành nhiệm vụ thì phải chịu trách nhiệm trước Đảng và nhân dân địa phương.

* Kết quả sau 4 năm thực hiện kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất trường lớp “Xanh – Sạch – Đẹp - An toàn”:  

        UBND xã đã xây dựng cho nhà trường được 6 phòng học cao tầng, 1 nhà văn phòng 3 gian và 2 phòng làm việc của Hiệu vụ tổng kinh phí 1,8 tỷ đồng. Xây được 2 công trình vệ sinh đạt chuẩn trị giá 60 triệu đồng và khoan cho nhà trường được một giếng nước sạch sâu 50m trị giá 30 triệu đồng, xây được một nhà công vụ cho giáo viên ở vùng Kèn trị giá 56 triệu đồng từ ngân sách của xã.

     Hội phụ huynh đã huy động được từ nguồn phụ huynh tự nguyện đóng góp 3000 ngày công để đào đắp nền nhà, làm đường và làm các công trình “Xanh - Sạch - đẹp”. Đóng góp vật liệu xây dựng, tiền mặt xây được 150m3 kè chống xói mòn, xây được 3 cổng trường (Kể cả 2 vùng lẻ), xây được 250 mét tường rào, làm được 2 nhà xe cho cán bộ giáo viên và học sinh ở 2 vùng trường. Bê tông hóa sân trường được 1500 m2. Xây và trồng được 35 bồn hoa, trồng được 45 cây cảnh…

* Cách làm:

       Dựa vào kế hoạch tổng thể về phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” đã được Đảng ủy, UBND xã phê duyệt hàng năm, đầu năm học Hiệu trưởng lập kế hoạch tu sửa, xây dựng cơ sở vật chất đảm bảo an toàn tính mạng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh trong trường và làm các công trình “Xanh - Sạch- Đẹp” rồi trình UBND xã phê duyệt kế hoạch năm từng và cho phép vận động phụ huynh tự nguyện đóng góp để tu sửa và xây dựng một số hạng mục nhỏ góp phần xây dựng thành công “Trường học thân thiện – HS tích cực”. Sau đó đưa toàn bộ kế hoạch đó cho Ban thường trực đại diện cha mẹ học sinh triển khai vận động bằng cách: Ban đại diện cha mẹ học sinh lập dự toán các công trình thuộc trách nhiệm của hội phụ huynh đảm nhận như: đào đắp nền nhà, xây kè chống xói mòn, bê tông hóa sân trường, xây tường rào, cổng trường, v.v…, trình các cơ quan chức năng phê duyệt rồi đưa ra họp toàn bộ phụ huynh bàn bạc: thống nhất miễn giảm cho những học sinh thuộc đối tượng chính sách. Số còn lại vận động mỗi phụ huynh tự nguyện đóng góp xây dựng trường trong 1 năm tối thiểu là bao nhiêu. Tùy theo hoàn cảnh, điều kiện từng gia đình, phụ huynh có thể đăng ký đóng nạp bằng ngày công hoặc vật liệu xây dựng hoặc tiền mặt (ai có lòng hảo tâm có thể đóng cao hơn càng tốt).

   Sau khi công trình làm xong mời UBND xã, ban đại diện nhà trường và hội phụ huynh nghiệm thu công trình rồi lập văn bản bàn giao cho nhà trường sử dụng (trong quá trình xây dựng có ban giám sát công trình gồm đại diện UBND xã, đại diện nhà trường và đại diện hội phụ huynh giám sát, theo dõi).

    Bên cạnh nhờ sự đầu tư ủng hộ của hội phụ huynh học sinh, chúng tôi còn vận động Đoàn Thanh niên toàn xã lao động “Cộng Sản” đào đắp sân trường giúp nhà trường được 750m3 đất. Đây cũng là thước đo hiệu quả về công tác xã hội hóa giáo dục của nhà trường…

    Ngoài ra hàng năm, chúng tôi còn phát động rầm rộ phong trào giáo dục thẩm mĩ và xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp trong phụ huynh, học sinh toàn trường (Lấy tháng 9 hàng năm là tháng hành động giáo dục thẩm mĩ và xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp trong toàn trường). Các chi hội phụ huynh ở các lớp đã hưởng ứng sôi nổi, kết quả 4 năm vận động đã thu được: trang trí được 19 phòng học đẹp, đúng quy định, quét lại vôi ve 10 phòng học và 4 phòng chức năng, tu sửa được 120 bộ bàn ghế đúng chuẩn cho học sinh, lắp được 36 quạt trần và 72 bóng đèn. Các giáo viên  tích cực trang trí các góc GD thẩm mĩ, như góc tiếng Việt, góc Hội họa, góc Nghệ thuật âm nhạc…

Hình ảnh trang trí lớp học của các lớp trong trường.

* Cách làm: Nhà trường tham mưu với hội phụ huynh thảo luận, thống nhất đưa vào nghị quyết đại hội phụ huynh đầu năm là: “Việc tu sửa bàn ghế, lắp thiết bị điện và quét vôi, ve, trang trí trong các phòng học, làm bồn hoa, trồng cây cảnh là do các chi hội phụ huynh của từng lớp chủ động lên kế hoạch, tính toán, dân chủ bàn bạc với GVCN, đảm bảo nguyên tắc:“phụ huynh biết, phụ huynh bàn, phụ huynh làm và phụ huynh kiểm tra”, để tiến hành làm theo nhu cầu từng lớp”. Hàng năm, lấy ngày 29/9 là ngày hội “Giáo dục thẩm mĩ và xây dựng cơ sở vật chất trường,lớp”. Ngày này, nhà trường thành lập đoàn (gồm: đai diện lãnh đạo trường, đại diện UBND xã, đại diện các đoàn thể, đại diện hội phụ huynh , các chi hội phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm các lớp) đi nghiệm thu và xếp loại các lớp về phong trào này, tổ chức lễ tổng kết phong trào và trao phần thưởng cho những cá nhân, tập thể có thành tích Xuất sắc để động viên, kích thích kịp thời và nhân rộng điển hình trong toàn trường. Phong trào này đã có tác dụng thiết thực trong việc giáo dục thẩm mĩ cho học sinh và củng cố cơ sở vật chất trường, lớp. Góp phần giúp trường hoàn thành nội dung 1: “Xây dựng trường lớp Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn

   Ngoài ra để giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, sống gần gũi với thiên nhiên, biết bảo vệ môi trường tự nhiên, chúng tôi lên kế hoạch ươm, trồng, chăm sóc, bón phân, thay các giống hoa theo mùa sao cho các bồn hoa của lớp đảm nhận chăm sóc mùa nào cũng có hoa nở.

   Ví dụ: Mùa thu, mùa xuân thời tiết thuận lợi, mưa nhiều có thể trồng được nhiều loại hoa như: hoa sam, hoa mười giờ, hoa cúc, hoa bướm, … Nhưng mùa đông thời tiết khắc nghiệt những loại hoa này khó phát triển, trồng không đẹp thì tôi ươm và trồng hoa sống đời Nhật Bản (hay còn gọi hoa đá) là một loại hoa nở vào dịp tết hoặc sau tết Nguyên đán. Hoa rất lâu tàn có thể kéo dài hàng tháng. Sang tháng ba, tháng tư khi có mưa và hoa đá tàn chúng  tôi lại cho học sinh trồng hoa cúc, hoa bướm, …

     Nhằm giúp cho mọi hoạt động của các lớp đi vào nề nếp và thực hiện tốt các kế hoạch của nhà trường và ngành đề ra, chúng tôi đã tổ chức các hoạt động tự quản trong học sinh như: Xây dựng kế hoạch làm trực nhật, làm vệ sinh khuôn viên trường và chăm sóc cây cảnh, bồn hoa hàng ngày dành cho các tổ. Thực hiện khẩu hiệu: “Không để giấy loại rơi trong khuôn viên nhà trường, lớp học”. Trong lớp có thùng đựng rác, khi làm trực nhật các em phải đeo khẩu trang và dùng chổi cán dài để đảm bảo vệ sinh. Nâng cao chất lượng hoạt động của lớp trưởng, Ban cán sự lớp để giám sát, kiểm tra việc thực hiện vệ sinh trường lớp, vệ sinh cá nhân, việc thực hiện nội quy học sinh, …

    Để thực hiện tốt nội dung thứ nhất “Xây dựng trường xanh - sạch - đẹp - an toàn” ngoài việc vận động xây dựng cơ sở vật chất trang trí trường, lớp như đã nêu ở trên, chúng tôi còn tổ chức cho học sinh tham gia trồng cây đầu xuân. Nắm chắc học sinhh vắng học hàng ngày và làm tốt công tác vận động học sinh đến trường, không nghỉ học khi trời mưa. Tổ chức nhóm “Bạn đường” cho những học sinh cùng xóm bản để các em có thể giúp đỡ, nhắc nhở nhau, đảm bảo an toàn trên đường đi học. Tổ chức tập huấn cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh có kỹ năng phòng tránh thiên tai (như phòng tránh lũ quét, sạt lở đất, phòng tránh sấm sét, lốc xoáy, mưa đá, ...), phòng tránh đuối nước, phòng tránh rắn cắn, kĩ năng thực hiện Luật An toàn giao thông, ...     Chúng tôi đã phối hợp với Đoàn đội tổ chức hoạt động dưới hình thức “Câu lạc bộ”, tổ chức thi hiểu biết về phòng tránh các nội dung trên nhằm giúp cho GV, HS có kỹ năng phòng tránh để đảm bảo an toàn tính mạng... Cho các em kí cam kết “Không tham gia đánh nhau, không mang theo và sử dụng hung khí, vật dễ sát thương” khi ở trường cũng như khi ở nhà. Nhắc nhở học sinh tuyệt đối không leo trèo hoặc ngồi trên lan can các phòng học ở trường hoặc lan can nhà sàn nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân.

   Ban giám hiệu nhà trường đã xây dựng được trong giáo viên lòng yêu trẻ, lo lắng cho các em mỗi khi mùa mưa lũ về nên giáo viên tự nguyện đưa đón các em qua suối mỗi khi trời có mưa to để đảm bảo an toàn cho học sinh.

Hình ảnh cô giáo đưa học sinh qua suối khi mùa lũ về.

3. Nhóm giải pháp thứ 3:Dạy học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở địa  phương, giúp các em tự tin trong học tập”.

  a. Đối với cán bộ, giáo viên và nhân viên trong nhà trường:

   Chúng ta đều biết hoạt động hàng ngày của mỗi giáo viên gắn liền với việc giao tiếp cùng học sinh. Do đó để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trong từng lớp, trong trường thì trước hết cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường chú ý đến nét mặt, cử chỉ, lời nói, cách ăn mặc, đầu tóc, … của mình. Cần tập dần để biết điều tiết những biểu cảm của bản thân thông qua hành vi và lời nói. Một trong những phẩm chất cần thiết của nhà giáo dục là nhẹ nhàng, vị tha, nhân ái. Nó đòi hỏi mỗi chúng ta phải biết mình, biết người một cách hết sức tế nhị và sâu sắc. Một biểu hiện của nét mặt, một âm điệu của lời nói, … có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả giáo dục. Tất cả những cái đó phải xuất phát từ tình cảm chân thực của giáo viên. Ngược lại nếu giáo viên luôn cau có, quá ưu tư hoặc suồng sã hay khắt khe quá sẽ ảnh hưởng không tốt đến việc giáo dục đạo đức, nhân cách của học sinh vì các em xem thầy cô giáo là tấm gương sáng, mẫu mực về đạo đức và phong cách sống. Bên cạnh đó mỗi cán bộ, giáo viên cần dành cho học sinh một tình cảm sâu sắc, chân thành, xem học sinh như con cháu của mình, thực sự sống gần gũi, biết chia sẻ, giàu lòng vị tha thì mới có thể đi vào nội tâm của học sinh để lôi cuốn, cảm hóa các em.

    Để đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu của các môn học, giúp giáo viên tích cực đổi mới PPDH và giáo dục học sinh nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và có ý thức vươn lên trong cuộc sống cho các em, chúng tôi đã tổ chức cho giáo viên các buổi chuyên đề, hội thảo về đổi mới phương pháp giáo dục, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học, áp dụng phương tiện tiên tiến, hiện đại vào quá trình dạy học, sử dụng các phương pháp dạy học một cách thích hợp, linh hoạt coi nó như con đường để hình thành nhân cách cho học sinh. Đặc biệt khi các em được tự mình khám phá, tìm hiểu tri thức hay do tự tay mình làm thì các em sẽ dễ nhớ và nhớ lâu. Do đó trong quá trình dạy học, hầu hết giáo viên trong trường đã tổ chức cho học sinh làm việc thông qua các phương pháp dạy học mới và đã nắm được ưu điểm, tồn tại của từng PPDH để từ đó vận dụng các phương pháp sao cho linh hoạt và đem lại hiệu quả cao. Ví dụ:

+ Học tập hợp tác: Phát huy được sự hợp tác làm việc, chia sẻ của tất cả học sinh các thành viên trong nhóm. Đồng thời mỗi cá nhân đều được phân công trách nhiệm thực hiện một phần của công việc và tích cực làm việc để đóng góp vào kết quả chung. Ngoài ra học sinh còn biết trao đổi, chia sẻ giữa các thành viên trong nhóm để tạo thành ý kiến chung của nhóm, học sinh biết lắng nghe tích cực, đặt câu hỏi, đưa thông tin phản hồi tích cực, thuyết phục, ra quyết định…

Từ đó rèn cho học sinh kĩ năng đánh giá, đưa ra ý kiến nhận định đúng hoặc sai, tốt hoặc chưa tốt  góp phần hoàn thiện các hoạt động và kết quả của nhóm.

+ Kỹ thuật “Khăn trải bàn”: Rèn cho học sinh tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm. Từ đó kích thích thúc đẩy sự tham gia tích cực của học sinh, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân học sinh và phát triển sự tương tác giữa học sinh với học sinh. học sinh được tiếp cận với nhiều giải pháp khác nhau, được rèn kĩ năng suy nghĩ, quyết định và giải quyết vấn đề, được phối hợp giữa làn việc cá nhân và làn việc theo nhóm tạo cơ hội nhiều hơn cho học tập có sự phân hóa. Tăng cường hợp tác, giao tiếp, học cách chia sẻ kinh nghiệm và học tập lẫn nhau.

+ Kỹ thuật mảnh ghép: học sinh được hoạt động cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm. Giúp học sinh giải quyết 1 nhiệm vụ phức hợp, từ đó kích thích sự tham gia thích cực của học sinh trong hoạt động nhóm. Nâng cao vai trò cá nhân trong quá trình hợp tác và tăng cường tính độc lập, trách nhiệm học tập của mỗi cá nhân học sinh giúp học sinh hiểu rõ nội dung kiến thức, được phát triển kĩ năng trình bày, giao tiếp hợp tác đồng thời thể hiện năng lực cá nhân, tăng cường hiệu quả học tập.

+ Sơ đồ tư duy: phương pháp sơ đồ tư duy mang lại hiệu quả cao, phát triển tư duy logic, khả năng phân tích tổng hợp cho học sinh từ đó các em hiểu bài, nhớ lâu. Đồng thời đây là phương pháp phù hợp với tâm sinh lí học sinh, đơn giản dễ thực hiện mà học sinh lại được ghi nhớ kiến thức dưới dạng sơ đồ hóa kiến thức. 

+ Kĩ thuật “KWL”: Giúp học sinh liên hệ các kiến thức đã biết liên quan đến bài học, các kiến thức muốn biết và các kiến thức học được sau bài học.

+ Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực: Trong trường học, nó là một trong những yếu tố tạo nên môi trường học tập thân thiện, an toàn thúc đẩy nâng cao hiệu quả giáo dục. Giúp học sinh phát triển mối quan hệ thân thiện, cảm thông, chia sẻ giữa con người với nhau, mang lại cuộc sống yên ổn, hòa bình…

   Trong thời gian qua nhờ vận dụng sáng tạo các PPDH nhóm tích cực cùng với các phương pháp dạy học khác một cách linh hoạt nên giờ học của các lớp nhẹ nhàng, học sinh hứng thú học tập và đem lại hiệu quả rất cao, khuyến khích sự chuyên cần, tính chủ động, sáng tạo và rèn luyện khả năng tự học của học sinh. Giáo viên tôn trọng những ý kiến đề xuất cách dạy, cách học của học sinh, giúp các em tích cực trong học tập.

      Bên cạnh đó chúng tôi quán triệt giáo viên tích cực bám sát chương trình giảng dạy, dạy học theo vùng miền, bám sát chuẩn kiến thức - kỹ năng để soạn và giảng cho phù hợp các đối tượng học sinh trong từng lớp. Lồng ghép nội dung dạy kiến thức với Bảo vệ môi trường phù hợp với địa phương mình. Niềm nở, vui vẻ, chân tình  với học sinh trong các tình huống nhằm thực hiện tốt khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” của thầy và trò. Tích cực giúp đỡ học sinh yếu kém, bồi dưỡng học sinh giỏi, khuyến khích học sinh giúp đỡ nhau trong học tập. Rèn cho học sinh thói quen tự học, tự tìm hiểu thêm tài liệu trong thư viện, trên mạng Internet. Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy - học. Giáo viên cần khuyến khích học sinh bày tỏ quan điểm, đề xuất ý tưởng, được phát huy tối đa khả năng sáng tạo trong mọi lĩnh vực. Thầy, cô giáo là người khuyến khích và giúp đỡ các em hoàn thành các ý tưởng hay và chấn chỉnh các ý tưởng không phù hợp. Ra đề kiểm tra phải đảm bảo vừa sức, không ra đánh đố học sinh, bám sát chuẩn kiến thức- kỹ năng để ra đề, chấm bài công bằng, khách quan….Đảm bảo lấy đủ các cột điểm, đánh giá học sinh đúng thực chất.

 b. Đối với học sinh:

     GV tích cực đổi mới phương pháp trong dạy học, không để bất kỳ học sinh nào đứng bên lề tiết học cho dù đó là học sinh khuyêt tật. Do đó đã rèn cho học sinh thói quen học tốt, học sinh yếu được phụ đạo, bổ sung kiến thức kịp thời, học sinh khá giỏi được cập nhật, nâng cao kiến thức thường xuyên. học sinh được đối xử công bằng, không bị xúc phạm nhân phẩm, thân thể...

    Qua việc thực hiện tốt đổi mới phương pháp dạy học nên hầu hết giáo viên chủ nhiệm đã rèn cho HS tính tự học để các em chủ động chiếm lĩnh tri thức. Đây là việc làm khó khăn và lâu dài vì các em còn nhỏ lại là học sinh thuộc vùng đặc biệt khó khăn, tư duy độc lập còn hạn chế. Vì thế giáo viên cần tìm hiểu: Để giáo dục tính tự học cho học sinh thì cần có những điều kiện nào? Trong đó có hai điều kiện không thể thiếu là cách họcsự say mê hứng thú học tập. Vì khi đã có cách học tốt thì các em đã biết cách làm việc độc lập. Cộng với niềm say mê hứng thú học tập thì các em sẽ tự giác học. Có cách học với tinh thần tự giác, say mê học tập chắc chắn các em sẽ có tính tự học. Vì vậy trong quá trình dạy học giáo viên cần xây dựng, phát triển cho học sinh niềm say mê, hứng thú học tập cũng như hình thành cho các em cách tự học bằng một số biện pháp như sau:

     - Chỉ đạo giáo viên cần tạo sự say mê học tập ở các em bằng các tiết học hấp dẫn, lôi cuốn như: Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học, chọn lọc phương pháp phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp đối tượng học sinh, để tất cả mọi học sinh trong lớp đều được tham gia vào quá trình học tập.

     - Tạo được sự lôi cuốn, hấp dẫn ở nội dung giảng dạy là điều hết sức quan trọng. Nó kích thích trí tưởng tượng của học sinh, thúc đẩy trí óc các em muốn tìm tòi, khám phá để phát hiện ra những điều lí thú đối với bản thân. Từ đó các em sẽ bị cuốn hút vào tiết học, sẽ không ngừng tìm tòi, liên hệ thực tế, tự đặt câu hỏi và tìm cách để giải đáp thắc mắc. Thế là giáo viên đã dẫn học sinh vào con đường tự học.

     - Giáo viên cần phân loại đối tượng học sinh trong lớp theo từng môn học rồi tổ chức dạy phân hóa theo năng lực học sinh dựa theo chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình đã quy định. Từ đó mọi học sinh trong lớp đều được tham gia vào quá trình học, được làm việc theo yêu cầu, hướng dẫn của giáo viên.

    - Tâm lí học sinh thích thi đua, thích được khen để phát triển niềm say mê, hứng thú học tập cho các em chúng tôi đã tổ chức các phong trào thi đua trong trường, lớp như:

+ Yêu cầu giáo viên chủ nhiệm tổ chức các cuộc thi đua giữa các tổ, nhóm học sinh trong các lớp: Khi tổ chức thi đua giữa các tổ, nhóm. Nếu thuận tiện giáo viên có thể tiến hành thường xuyên trong các tiết học. Ví dụ như: Thi “Tiếp sức”; “Liền anh – liền chị”; “Đối đáp”, “Truyền điện”, …

    - Yêu cầu các lớp tổ chức các Đôi bạn học tập, Đôi bạn cùng tiến. Vì việc tổ chức đôi bạn học tập chúng tôi thấy cách sắp xếp mang lại hiệu quả rõ rệt. Giáo viên nên xếp 2 học sinh có lực học chênh nhau vừa phải như: Giỏi – Khá; Khá – Trung bình; Trung bình – Yếu. Trong đó học sinh có học lực khá hơn sẽ làm nhóm trưởng. Sau 1 – 2 tháng nếu học sinh yếu hơn trong nhóm có tiến bộ sẽ được chuyển sang làm nhóm trưởng nhóm mới. Do các em luôn muốn tự khẳng định mình, muốn được khen và thích làm người hướng dẫn cho bạn, dù chỉ là một điều nhỏ cũng làm cho các em rất vui. Để hướng dẫn được cho bạn hoặc để được làm người hướng dẫn cho bạn thì các em phải cố gắng học tập. Đối với em còn lại trong nhóm muốn được chuyển sang làm nhóm trưởng nhóm mới thì cũng phải nỗ lực học tập. Từ đó tạo nên không khí thi đua lành mạnh, sôi nổi kích thích hứng thú say mê học tập ở học sinh.

     Ngoài ra giáo viên cần phải động viên, tuyên dương kịp thời dù em đó có tiến bộ rất ít. Phối hợp với gia đình để nhắc nhở động viên học sinh thêm ở nhà. Mua sắm đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập, tạo cho các em có góc học tập ở nhà tốt như: bàn ghế phù hợp, đặt ở nơi có nhiều ánh sáng, yên tĩnh để các em ngồi học. Bên cạnh đó có nhiều học sinh có ý thức học rất tốt, có mọi điều kiện để học tốt nhưng không thể tự học được là vì các em đó chưa có cách học. Để giúp cho những học sinh này giáo viên cần:

 + Trong mỗi tiết học, ở mỗi nội dung ngoài dạng kiến thức kĩ năng đã có trong sách giáo khoa, chúng tôi yêu cầu giáo viên cần hướng dẫn cho các em cách tư duy. Tức là giáo viên tổ chức và hướng dẫn để học sinh tự làm việc theo yêu cầu của giáo viên.

+ Chúng tôi đã nghiên cứu và mạnh dạn triển khai cho GVCN dựa vào lịch báo giảng trong tuần của từng lớp để tạo phiếu giao việc trong tuần cho học sinh. Qua phiếu giao việc giúp cho giáo viên dễ dàng theo dõi việc học bài, làm bài ở nhà của từng học sinh, học sinh biết cụ thể từng phần kiến thức, bài tập trọng tâm, cơ bản mà mình cần thực hiện. Còn đối với phụ huynh có thể theo dõi nội dung từng bài học để nhắc nhở học sinh khi học bài, làm bài ở nhà. Nhờ phiếu giao việc hàng tuần mà mối quan hệ giữa nhà trường và gia đình học sinh được gần gũi, thân thiết hơn, việc giáo dục học sinh có hiệu quả và chất lượng dạy học được nâng lên rất nhiều.

(Mẫu phiếu giao việc hàng tuần cho học sinh được kèm theo ở phần phụ lục). 

   * Tóm lại: Giáo viên phải đặc biệt chú ý đến việc đổi mới PPDH của mình,tạo điều kiện cho học sinh được tự làm việc, được khuyến khích đề xuất sáng kiến và cùng GV thực hiện các giải pháp để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao.

     - Bên cạnh đó, để góp phần nâng cao chất lượng dạy học, Ban giám hiệu nhà trường tổ chức tốt các cuộc thi giao lưu cấp trường như: Giao lưu Olympic Toán Tuổi thơ, giao lưu “Em yêu Tiếng Việt”, ... giữa các lớp khối 4, 5. 

4.Nhóm giải pháp: Rèn kĩ năng sống cho học sinh”.

            Như chúng ta đã biết kỹ năng sống là những trải nghiệm có hiệu quả nhất, giúp học sinh giải quyết hoặc đáp ứng các nhu cầu cụ thể, trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của mình. Kỹ năng sống bao gồm cả hành vi vận động của cơ thể và tư duy trong não bộ của con người, nó có thể hình thành một cách tự nhiên, thông qua giáo dục hoặc rèn luyện của con người. Vậy vì sao phải rèn luyện KNS cho học sinh?

         Vì khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nghề nghiệp nào phục vụ cho cuộc sống đều đòi hỏi chúng ta phải thỏa mãn những kỹ năng tương ứng. Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống; thói quen và kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng hoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội. Đối với học sinh tiểu học việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến cả quá trình hình thành và phát triển nhân cách của các em sau này. Chính vì tầm quan trọng của nó và để việc giáo dục được thuận lợi và phù hợp với lứa tuổi của học sinh nên chúng tôi đã nghiên cứu và phân loại kỹ năng sống thành 2 loại: Kỹ năng cơ bản và kỹ năng nâng cao.

    - Kỹ năng cơ bản gồm: Kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, múa, hát, đi, đứng, chạy, nhảy v.v…

    - Kỹ năng nâng cao là sự kế thừa và phát triển các kỹ năng cơ bản dưới một dạng thức mới hơn. Nó bao gồm: Các kỹ năng tư duy logic, sáng tạo, suy nghĩ nhiều chiều, phân tích, tổng hợp, so sánh, nêu khái niệm, đặt câu hỏi v.v…

      Đối với các lớp 1, 2,3: kỹ năng cơ bản được xem trọng, còn các lớp 4, 5 nâng dần cho các em về kỹ năng nâng cao. Theo đó, chúng tôi đã tập trung rèn luyện cho các em 2 nhóm kỹ năng sống sau đây:

   a. Nhóm kỹ năng giao tiếp – hòa nhập cuộc sống:  Các em biết giới thiệu về bản thân, về gia đình, về trường lớp học và bạn bè thầy cô giáo. Biết chào hỏi lễ phép trong nhà trường, ở nhà và ở nơi công cộng. Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi. Thực tế trong nhà trường, thông qua môn Đạo đức, các hoạt động tập thể HS được dạy cách lễ phép nhưng khi đi vào thực tế, nhiều em thiếu kỹ năng giao tiếp, không có thói quen chào hỏi, tự giới thiệu mình với người khác, thậm chí có nhiều em còn không dám nói hoặc không biết nói lời xin lỗi khi các em làm sai. Biết phân biệt hành vi đúng sai, phòng tránh tai nạn. Đây là kỹ năng quan trọng mà không phải em nào cũng xử lý được nếu chúng ta không rèn luyện thường ngày.

   b. Nhóm kỹ năng trong học tập, lao động – vui chơi giải trí: Các kỹ năng nghe, đọc, nói, viết, kỹ năng quan sát, kỹ năng đưa ra ý kiến chia sẻ trong nhóm bạn. Kỹ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung. Kỹ năng kiểm soát tình cảm – kỹ năng kìm chế thói hư tật xấu sở thích cá nhân có hại cho bản thân và người khác. Kỹ năng hoạt động nhóm trong học tập vui chơi và lao động.

    Để thực hiện tốt nội dung “Rèn kĩ năng sống cho học sinh”chúng tôi đã tiến hành làm các công việc sau:

     1. Tổ chức các buổi hội thảo cấp trường, cấp tổ và tích cực tham gia các chuyên về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính độc lập, sáng tạo của học sinh gắn với thực tiễn, có tài liệu bổ trợ phong phú, sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng CNTT trong dạy học, luôn tạo cho các em tính chủ động, tích cực, hứng thú trong học tập; phát huy tính sáng tạo, tạo được bầu không khí cởi mở thân thiện của lớp của trường. Trong giờ học, giáo viên cần tạo cơ hội cho các em được nói, được trình bày trước nhóm bạn, trước tập thể, nhất là các em còn hay rụt rè, khả năng giao tiếp kém qua đó góp phần tích lũy KNS cho các em.

    2. Quán triệt mục tiêu giảng dạy môn Đạo đức, nhất là hình thành các hành vi đạo đức ở tiết 2. Giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác kiểm tra đánh giá phân loại hạnh kiểm của học sinh, rèn cho học sinh khả năng tự học, tự chăm sóc bản thân, biết lễ phép, hiếu thảo, tự phục vụ bữa ăn và vệ sinh cá nhân.

   3. Giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt công tác chủ nhiệm mà nhà trường phân công, thường xuyên thay đổi các hình thức sinh hoạt lớp, luân phiên nhau cho các em làm lớp trưởng, tổ trưởng, không nên trong năm học chỉ để một em làm lớp trưởng. Với học sinh tiểu học, thầy cô giáo là người mẹ hiền thứ hai của các em, các em luôn luôn nghe lời dạy bảo và làm theo những gì thầy cô dạy vì vậy thầy cô giáo phải là tấm gương sáng về đạo đức, nhất là tấm gương về các ứng xử văn hóa, chuẩn mực trong lời nói và việc làm. Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh sẽ khó hơn khi chính thầy cô không phải là một tấm gương. Giáo viên luôn gần gũi động viên, quan tâm chăm sóc cho các em từ những việc nhỏ nhất như vệ sinh cá nhân như chải tóc, cắt móng tay, móng chân, khâu vá quần áo cho các em khi bị tuột chỉ, bị đứt cúc, ...

Hình ảnh giáo viên quan tâm, chăm sóc học sinh trong lớp

4. Ngoài việc xây dựng trường, lớp an toàn – xanh - sạch - đẹp, chúng tôi chú trọng tạo môi trường tự nhiên gần gũi với cuộc sống như trồng vườn cây thuốc nam để giáo dục học sinh có kỹ năng sử dụng cây thuốc nam để chữa bệnh, biết yêu quý và chăm sóc cây thuốc nam. Làm các câu khẩu hiệu gắn trên cây xanh ở sân trường như: Luôn giữ trường, lớp xanh – sạch - đẹp; Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống cho con người, ...  để thông qua đó mà giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh. Ngoài ra, nhà trường còn phối hợp với gia đình, các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường để cùng góp phần giáo dục KNS cho các em.

 5. Củng cố Ban chỉ đạo Xây dựng trường học thân thiên học sinh tích cực ngay từ đầu năm học. Định kỳ hàng tháng Ban chỉ đạo họp 1 lần để sơ kết rút kinh nghiệm. Thành viên Ban Chỉ đạo phải nghiên cứu kỹ các văn bản chỉ đạo để biết áp dụng cho đúng và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường một cách linh động và sáng tạo. Thiết lập đầy đủ các hồ sơ sổ sách và các tư liệu băng hình có liên quan. Đưa 5 nội dung về phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” vào Quy ước thi đua của nhà trường.

 6. Xây dựng bảng tin của các lớp: Bảng tin được trang trí đẹp mắt, phù hợp lứa tuổi với các chuyên mục dành cho học sinh như sau: Góc ôn luyện - Chúng mình cùng nhớ (ghi các công thức toán, Tiếng Việt, bảng nhân, bảng chia, cách qua sông, qua suối khi mùa lũ, …); Điều em muốn nói (Học sinh trình bày những ước mơ, ước muốn của bản thân; những ý kiến, đề xuất của HS dành cho GV để cùng GV thực hiện các giải pháp giúp cho việc dạy học có kết quả); Danh nhân - Việt Nam đất nước con người (Các bài sưu tầm về các danh nhân văn hóa, các anh hùng Việt Nam, các liệt sĩ …); Ứng xử có văn hoá (Các tình huống, các câu chuyện về nói năng, cách cư xử, ứng xử của của các nhân vật, của mọi người trong câu chuyện hoặc trong cuộc sống hàng ngày, …); Bác sĩ ơi - Địa chỉ đỏ (Nói về các vấn đề cần thiết để giữ vệ sinh cá nhân, phòng tránh các bệnh truyền nhiễm, các bệnh về mắt, bệnh học đường …); Ca dao tục ngữ Việt Nam (Sưu tầm các câu tục ngữ, cao dao về gia đình, bạn bè, thầy cô, truyền thống dân tộc…); Đố bạn (HS tìm và dán các câu đố, bài toán khó …); Em yêu khoa học; Em làm cảnh sát giao thông (HS vẽ và dán các bài về chủ đề giao thông như: Đường phố, Đường em đi, em đi học, Theo mẹ lên nương…); Bạn có biết; Em xử lí thế nào; Người tốt - việc tốt (HS sưu tầm và dán các bài viết về gương người tốt, việc tốt trong sách báo, trong lớp, trong trường …); Ai tài thế - Bạn nào giỏi thế (để trưng bày các bài văn hay, chữ viết đẹp, tranh vẽ đẹp, sản phẩm thủ công của học sinh).

  Thông qua bảng tin này, học sinh được giới thiệu bằng tiếng phổ thông gương người tốt, việc tốt, được xem những bài văn hay, chữ viết đẹp của các bạn trong lớp, được tham gia giải đáp các tình huống ứng xử hàng ngày, được tìm hiểu kiến thức về lịch sử, về an toàn giao thông, về chăm sóc sức khoẻ ban đầu, được rèn các kĩ năng sống hàng ngày như: Phòng chống tai nạn giao thông, đuối nước, sạt lở đất và các tai nạn khác. Ngoài ra với các chuyên mục nói trên các em được giới thiệu các sản phẩm của mình về vẽ, viết chữ đẹp, bài văn hay nhằm phát huy tính mạnh dạn, khả năng của mình. Chuyên mục “Việt Nam - đất nước con người”, “Danh nhân” giúp HS hiểu biết thêm về lịch sử và địa lí Việt Nam, về các anh hùng liệt sĩ, những người có công với nước, về các danh nhân văn hoá


Tác giả: Trần Trang Linh
Nguồn: th-chauloc-nghean.violet.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan